Giữa dòng chảy mãnh liệt của phong trào Thơ Mới, Hồ Dzếnh hiện lên như một khoảng lặng đầy ý vị. Thơ ông không ồn ào, phô trương mà thấm đẫm chất tự sự, chân thật như những lời giãi bày từ sâu thẳm tâm hồn. Độc giả yêu thơ Hồ Dzếnh không chỉ bởi những vần điệu nhẹ bẫng như mây khói, mà còn bởi cái tình “lỡ dở” đầy ám ảnh: “Đời chỉ đẹp những khi còn dang dở”.
Hồ Dzếnh không chỉ chinh phục độc giả đại chúng mà còn nhận được sự trân trọng đặc biệt từ các bậc tiền bối và đồng nghiệp. Nhà phê bình Hoài Thanh trong “Thi Nhân Việt Nam” đã dành những dòng đầy ưu ái khi nói về tập Quê Ngoại: “Hồ Dzếnh có một tâm hồn rất thực, rất thà… Cái buồn của Hồ Dzếnh là cái buồn lỡ làng, cái buồn của một linh hồn luôn thấy mình lạc lõng giữa cõi đời.”
Nhà thơ Vũ Quần Phương từng nhận định về sức sống bền bỉ của thơ Hồ Dzếnh: “Chất tâm hồn của Hồ Dzếnh thấm đẫm trong các sáng tác của ông và nhờ thế, thơ ông dễ tìm thấy lối đi thẳng vào tâm hồn người yêu thơ. Đó là một giọng điệu riêng biệt, không lẫn vào đâu được giữa cao trào Thơ Mới.”
Nhà văn Thạch Lam, một người cùng thời, từng viết về cái “tình” trong văn chương Hồ Dzếnh: “Văn hay thơ của Hồ Dzếnh đều mang một nỗi buồn nhẹ nhàng, trong sáng như sương mai, khiến người ta đọc xong cứ muốn giữ mãi cái dư vị ngọt ngào mà cay đắng ấy.”
Xin trân trọng giới thiệu đến quý độc giả video tuyển tập “Top 10 Bài Thơ Hay Nhất Của Hồ Dzếnh”. Không chỉ là những con chữ nằm yên trên trang giấy, thế giới thi ca của Hồ Dzếnh trong video này được thổi hồn qua giọng diễn ngâm truyền cảm, đầy thi vị và hoài cổ của Việt Thanh, kênh Việt Thanh Ru Ca. Đây là dịp để chúng ta cùng lắng lòng mình lại, tìm về những giá trị nhân văn và nét đẹp bảng lảng trong những vần thơ man mác buồn của người nghệ sĩ tài hoa này.
Những thi phẩm góp mặt: Ngập ngừng, Lỡ bước, Màu cây trong khói, Cám ơn, Mình vừa là chị là em, Hòn Vọng Phu, Cô gái Việt Nam, Chùa Hương, Tình tự, Chiều.
Xin mời quý vị cùng thưởng thức và chia sẻ những xúc cảm dạt dào của một “dải ngân hà lấp lánh nhớ nhung” trên bầu trời văn học Việt Nam.
XIn chân thành cảm ơn Kênh Việt Thanh Ru Ca vì những nỗ lực đáng quý trong việc gìn giữ và lan tỏa vẻ đẹp của văn học Việt Nam đến với công chúng đương đại.
Để quý vị tiện theo dõi, sau đây là thứ tự các bài thơ được trình bày trong video:
1. Ngập Ngừng [01:18]
Em cứ hẹn nhưng em đừng đến nhé,
Để lòng buồn tôi dạo khắp trong sân,
Ngó trên tay thuốc lá cháy lụi dần,
Tôi nói khẽ: Gớm, làm sao nhớ thế?
Em cứ hẹn nhưng em đừng đến nhé,
Em tôi ơi, tình có nghĩa gì đâu?
Nếu là không lưu luyến buổi sơ đầu,
Thuở ân ái mong manh như nắng lụa.
Hoa bướm ngập ngừng, cỏ cây lần lữa,
Hẹn ngày mai mùa đến sẽ vui tươi,
Chỉ ngày mai mới đẹp, ngày mai thôi!
Em cứ hẹn nhưng em đừng đến nhé,
Tôi sẽ trách – cố nhiên – nhưng rất nhẹ,
Nếu trót đi, em hãy gắng quay về.
Tình mất vui khi đã vẹn câu thề,
Đời chỉ đẹp những khi còn dang dở.
Thư viết đừng xong, thuyền trôi chớ đỗ,
Cho nghìn sau lơ lửng với nghìn xưa.
2. Lỡ Bước [04:46]
Nhà em ở cách hai sông,
Muốn qua bên ấy phải vòng phía non.
Lúa xanh sóng lúa reo cồn,
Cây xanh dẫn lối, lối mòn cỏ tươi.
Chân đi mắt ngoảnh trông trời,
Khấn thầm thượng đế phù tôi kịp đò.
Cho tôi mang tâm tình thơ,
Gửi người xa mấy lần đò ngắm trông.
Sông xuân hẹn chở hết lòng,
Đò xuân đem hết chờ mong tới bờ.
Em ơi, anh lỡ chuyến đò,
Chuyến đò thứ nhất, chuyến đò đời anh.
Sắc xuân thao thiết mầu xanh,
Sông xanh xanh quá, lòng anh lẻ tàn.
3. Màu Cây Trong Khói [07:28]
Trời đẹp như trời mới tráng gương,
Chim ca tiếng sáng dồn ven đường.
Có ai bên cửa ngồi hong tóc,
Cho chảy lan thành một suối hương.
Sắc biếc giao nhau cành bắt cành,
Nước trong hồ ngợp thủy tinh xanh.
Chim bay cánh chịu trong xuân ý,
Em đợi chờ ai khuất bức mành?
Giữa một giờ thiêng, tình rất đẹp,
Rất buồn và cũng rất thanh thanh.
Mày ai bán nguyệt, người ai nhỏ?
Em ạ, yêu nhau chết cũng đành!
4. Cảm Ơn [10:03]
Khi con còn ngủ trong thai,
Cuống rau mẹ chắt đêm ngày thức ăn.
Nôi em nâng giấc con nằm,
Sữa thơm mẹ lại vắt phần nuôi con.
Bùn màu thắm nước nâu non,
Biết bao nghĩa cả tình son với đời.
Kiếp sau xin lại làm người,
Để nghe non nước vọng lời mẹ ru.
5. Mình Vừa Là Chị Là Em [11:49]
Mình vừa là chị, là em,
Tấm lòng người mẹ, trái tim bạn đời.
Mai này tới phút chia đôi,
Hai ta ai sẽ là người tiễn nhau?
Xót mình đã lắm thương đau,
Tôi xin làm kẻ đi sau đỡ mình.
Cuộc đời đâu phải phù sinh,
Nước non chan chứa nghĩa tình mình ơi.
6. Hòn Vọng Phu [13:45]
Nghe nói ngày xưa biển ở đây,
Biển đi để lại núi non này.
Mưa nguồn chớp bể chia hai ngả,
Hòn Vọng Phu thương Vọng Hải Đài.
Thuở nhỏ tôi thường hay hỏi mẹ:
Vì sao đỉnh núi mọc hình người?
Đợi chồng lâu quá nên thành đá,
Hòn Vọng Phu kia đứng với đời.
Tôi lớn dần lên đá vẫn chờ,
Khi xa heo hút giữa sương mờ.
Khi gần sừng sững chiều biên giới,
Như bức phù điêu nét chữ khô.
Không chỉ quê tôi núi đợi chồng,
Còn nhiều nơi khác cảnh chờ mong.
Bắc Nam đâu cũng niềm son sắt,
Tạc giữa trời cao dáng thủy chung.
Ôi nhớ rêu phong hồn cẩm thạch,
Mối tình vời vợi giữa không gian.
Nghìn năm ấy bao sương gió,
Mà vẫn đinh ninh thiếp đợi chàng.
7. Cô Gái Việt Nam [17:17]
Cô gái Việt Nam ơi!
Từ thuở sơ sinh lận đận rồi,
Tôi biết tình cô u uất lắm,
Xa nhau đành chỉ nhớ nhau thôi.
Cô chẳng bao giờ biết bướm hoa,
Má hồng mỗi tiết mỗi phôi pha.
Khi cô vui thú là khi đã,
Bồng bế con thơ đón tuổi già.
Cô gái Việt Nam ơi!
Ngọn gió thời gian đổi hướng rồi,
Thế hệ huy hoàng không đổ xóa,
Nghìn năm vằng vặc ánh trăng soi.
Tôi đến đây tìm lại bóng cô,
Trở về đường cũ lối mơ xưa.
Rau sam vẫn mọc chân rào trước,
Son sắt lòng cô vẫn đợi chờ.
Dải lúa cô trồng nay đã tươi,
Gió xuân ý nhị vỗ bông cười.
Ai hay lòng kẻ từng chăm lúa,
Trong một lần con đã héo rồi.
Cô gái Việt Nam ơi!
Nếu chữ hy sinh có ở đời,
Tôi muốn nạm vàng, muôn khổ cực,
Cho lòng cô gái Việt Nam tươi.
8. Chùa Hương [21:11]
Ngày xưa còn nhỏ ngày xưa,
Tôi đeo khánh bạc lên chùa dâng nhang.
Lòng vui quần áo xênh xang,
Tay cầm hương nến đỉnh vàng mới mua.
Chị tôi vào lễ trong chùa,
Hai chàng trai trẻ khấn đùa hai bên:
“Lòng thành lễ vật đầu niên,
Cầu cho tiểu được ngoài riêng đắt chồng.”
Chị tôi hai má đỏ hồng,
Vùng vằng suýt nữa quên bồng cả tôi.
Tam quan mái ngói chị ngồi,
Chị nghe đoán quẻ chị cười luôn luôn.
Quẻ thần mắt thánh mà khôn:
“Số này chồng đắt mà con cũng nhiều.”
Chị tôi nay đã xế chiều,
Chắc còn nhớ mãi những điều chị mơ.
Hằng năm tôi đi lễ chùa,
Chuông vàng khánh ngọc ngày xưa vẫn còn.
Chị ơi, thấy vắng trong hồn,
Ít nhiều hương phấn khi còn ngây thơ.
Chân đi đếm tiếng chuông chùa,
Tôi ngờ năm tháng ngày xưa trở về.
9. Tình Tự [24:31]
Tôi không chọn nắng cầu mưa,
Nhớ người không cứ về chưa hay chiều.
Tôi yêu vì nắng cây reo,
Bướm bay vô cớ vèo tự nhiên.
Đời tình hoa thắm thêu duyên,
Tóc mây vắt mộng, mắt huyền gợi mơ.
Em là người ấy hay cô?
Sầu chung duyên kiếp làm thơ đủ rồi.
Tôi tin người để tin tôi,
Để tin tưởng mãi rằng đời dễ tin.
Tôi vui lòng sống trong im,
Hồn bóng gió, lời chim đến người.
Yêu là khó nói cho xuôi,
Bởi ai hiểu được sao trời lại xanh.
10. Chiều [27:14]
Trời không nắng cũng không mưa,
Chỉ hiu hiu rét cho vừa nhớ nhung.
Chiều buồn như mối sầu chung,
Lòng im nghe thoảng tơ trùng chốn xa.
Đuổi hình tàu chậm quên ga,
Bâng khuâng gió nhớ về qua lá dày.
Tôi đi lại mãi chốn này,
Sầu yêu nối nhịp với ngày tối sang.
Dưới chân mọi lối thu vàng,
Tình xa lắm lắm, tôi càng muốn yêu.
(Ảnh sưu tầm )
