Trường ca:
Tác giả: NGUYÊN LỘC
LỜI NGỎ
Hoàng Sa không chỉ là tên một quần đảo trên bản đồ, mà là nhịp đập thổn thức trong trái tim mỗi người dân Việt. Bản trường ca này là nén tâm nhang dâng lên các bậc tiền nhân đã ngã xuống, là lời khẳng định đanh thép về chủ quyền của Đặc khu Hoàng Sa hôm nay.
CHƯƠNG I. TIẾNG GỌI TỪ THỀM LỤC ĐỊA
Từ phố nhỏ bên dòng sông Hàn yên ả
Mắt tôi nhìn thăm thẳm phía đông xa
Nơi máu thịt chưa bao giờ rời rã
Là một phần thân thể: Đảo Hoàng Sa.
Nghe sóng bạc đầu kể chuyện người đi
Lớp lớp cha anh, vạn dặm biên thùy
Lá cờ đỏ – thay lời thề sắt đá:
"Hoàng Sa của ta – mãi vô giá ngàn đời."
Tôi lớn lên trong hơi muối Mỹ Khê
Nghe chuyện hùng binh thuở ấy đi về
Thuyền nan mỏng giữa trùng khơi bão tố
Chỉ có tim hồng làm cột mốc đóng đô.
Hoàng Sa đó – tên gọi hùng thiêng
Giản dị sao mà sâu thẳm niềm riêng
Đâu chỉ là đảo, chỉ cát vàng, đá dựng
Mà là hồn thiêng dân tộc rạng ngời.
CHƯƠNG II. LINH THOẠI HÙNG BINH VÀ SỬ SÁCH
Ngược dòng thời gian, thế kỷ mười bảy xa xăm
Khi bờ cõi còn sơ khai, tiền nhân ta đã dựng cờ cắm mốc
Những đội hùng binh vượt sóng dữ, mặc bão giông gào thét
Xác lập chủ quyền, ghi dấu ấn bản đồ xưa.
Thế kỷ mười tám, mười chín – trang sử vàng chói lọi
Đội Hoàng Sa, Bắc Hải – những tượng đài bất tử giữa khơi xa
Thuở An Vĩnh, Lý Sơn, người dân chài, nhận lệnh non sông, lên đường, rời bến cũ.
Thẻ bài tre, mây chiếu cuộn thân mình.
Dẫu biết ra đi là vào nơi sóng dữ
Vẫn can trường vì đất nước hiển linh.
Chẳng tiếc máu xương, xả bỏ thân mình
Cho bờ cõi vẹn nguyên: đất – trời – biển – đảo…
Đến Nhà Nguyễn kế thừa, mở rộng giới ranh.
Biển đảo ngoài khơi là món quà quý để dành
Vua truyền lệnh, đo đạc đất đai, dựng bia trấn thủ.
Chăm từng cụm san hô, chăm từng hòn sỏi nhỏ để vẹn nguyên.
Từ một tám không hai (1802) đến một chín bốn lăm (1945)
Quản lý nghiêm minh, thực thi chủ quyền không ngơi nghỉ
Bốn lăm (1945) đến bảy lăm (1975), giữa hai miền chia cắt
Chính phủ ta vẫn kiên cường khẳng định: Hoàng Sa là đảo nước nhà.
Sau một chín bảy lăm (1975), đất nước về chung một dải
Việt Nam độc lập giữ gìn
Và dấu mốc thời gian: hai không hai mươi lăm (2025) rạng rỡ
Tên huyện đảo trở thành kỉ niệm, để Đặc khu sừng sững ra đời!
Vị thế mới tạo nên niềm tin mới
Củng cố chủ quyền, sức mạnh tựa Trường Sơn
Đặc khu giữa trùng khơi – linh hồn biển đảo
Trang sử hồng tiếp bằng ý chí sắt son.
Kìa bia đá, cột mốc sờn mưa nắng
Giữa đảo hoang vẫn ngạo nghễ trông mây
Hồn tử sĩ hóa thân vào biển mặn
Giữ từng tấc san hô, từng ngọn gió hao gầy.
Sóng vẫn vỗ, nhịp tim người không mỏi
Từ thuyền nan đến tàu lớn vươn khơi
Lịch sử chảy như dòng máu nóng
Hoàng Sa ta, không thể tách rời
CHƯƠNG III. ĐÀ NẴNG – NHỊP CẦU NỐI GIỮA ĐẠI DƯƠNG
Người Đà Nẵng yêu biển bằng hơi thở
Vị muối nồng ràn rạt những mùa nôm
Con đường mang tên Hoàng Sa lộng gió
Như vòng tay ôm lấy đảo mỗi đêm tròn.
Cụ già đạp xe, ánh mắt nhìn xa tắp
Trẻ nhỏ đến trường, môi hát khúc dân ca
Những người lính đứng canh dài ca trực
Mắt dõi hướng Đông, lòng cận đảo quê nhà.
Đà Nẵng hôm nay – phố của những cây cầu
Soi bóng nước, nối đất liền – biển đảo
Mỗi tư liệu, mỗi tấm lòng trân trọng
Là niềm tin – gạch đá đắp chủ quyền.
Sóng biển rì rào như lời ru của mẹ
Gió thổi về nhắc nhở cháu con ta:
"Dẫu vạn lý cách chia, dù biển động
Trong trái tim này, mãi mãi có Hoàng Sa."
CHƯƠNG IV. VẺ ĐẸP THIÊN DI HÒA CÙNG KHÁT VỌNG
Kìa hải âu chao nghiêng vờn sóng biển
Bình minh lên rực rỡ dải cơ đồ
Sóng cuộn lăn tăn hôn bờ cát trắng
Đảo xanh ngời giữa biển biếc mênh mông.
Văn hóa ngàn năm theo sóng hóa hiển linh
Lễ Khao lề thế lính – khúc tâm nguyền
Tiếng hát cất lên từ làng chài ven biển
Nối dài thêm bờ cõi nước non nhà.
Thế hệ hôm nay đứng trước biển bao la
Mang tri thức, mang tình yêu nồng cháy
Hoàng Sa gọi – Trường Sa cùng thức dậy
Trong bước chân mình, trong suy nghĩ, hành trang.
Không giữ đảo bằng gươm đao, súng đạn
Mà bằng lương tri, bằng trí tuệ rạng ngời
Bằng môi trường xanh, bằng nhịp yêu đời
Để mãi mãi Hoàng Sa – dáng hình Tổ quốc.
CHƯƠNG V. NHÀ TRƯNG BÀY HOÀNG SA:
NIỀM KIÊU HÃNH VỮNG TRƯỚC NGÀN CON SÓNG
Sát ngọn sóng Sơn Trà bên bờ biển quê hương
“Nhà trưng Hoàng Sa” hiên ngang như một ngọn hải đăng rọi vào công lý
Tại nơi này, hơn ba trăm tư liệu, hiện vật quý cùng nhau.
Hiện vật kể lại chuyện đời mình bằng nhiều ngôn ngữ để chứng minh
Họ họp cùng nhau, hình thành năm đại đội
Lấy tên Năm chủ đề, năm cánh cửa Hoàng Sa.
Chủ đề Một: Vị trí, thiên nhiên
– vóc dáng đảo hiên ngang
Sản vật đại dương, san hô lấp lánh
Một vùng cương vực đẹp tươi, gắn bó cội nguồn.
Chủ đề Hai, Ba: Ngược về thư tịch cổ
Từ thuở Tiền triều đến Nhà Nguyễn rực rỡ vàng son
Từng nét chữ, sắc phong còn in đậm dấu chân tròn
Là chứng tích chủ quyền tự bao đời trước.
Chủ đề Bốn, Năm: Những bằng chứng không thể nào chối cãi
Từ bốn lăm (1945)đến nay, qua bão táp can trường
Từng mẩu san hô, từng mảnh vỡ cột mốc quê hương
Đều nói thay lời Tổ tiên kiên cường bám đảo.
“Nhà trưng bày Hoàng Sa” – địa chỉ đỏ của triệu trái tim
Nơi lòng yêu nước được dưỡng nuôi bằng sự thật
Mỗi du khách ghé thăm, mỗi em thơ nhìn ngắm
Đều thấy rằng, đảo ấy chẳng hề xa…
VĨ THANH: LỜI THỀ BIỂN MẶN
Biển – sóng – đảo – trời… hòa chung nhịp thở
Tổ quốc vẹn hình hài hiện giữa khơi xa
Máu thịt cha ông chưa bao giờ rời bỏ
Vẫn vẹn nguyên trong mỗi sáng thái hòa.
Nhìn ra biển, thấy người đi mở cõi
Nghe sóng vỗ bờ, vọng tiếng tương lai
Chủ quyền dân tộc – ngàn năm tiếp nối
Chẳng thể nào, lay chuyển bước chân trai.
Nhà trưng bày in mình lên bờ cát
Gói cả trùng khơi trong sử liệu vàng son
Từng hiện vật thay lời thề non nước:
"Đá dẫu mòn, lòng yêu đảo vẫn sắc son!"
Sử sách còn ghi, Đặc khu vươn tầm vóc
Hoàng Sa vươn mình – xương máu hóa non sông
Đà Nẵng hôm nay – canh giữ vùng biển ngọc
Mãi mãi vẹn nguyên, rực rỡ giống Tiên Rồng!
LỜI TỰ SỰ CỦA NGƯỜI CON PHỐ BIỂN
Tôi viết những dòng này khi ngoài kia sóng biển Đà Nẵng vẫn rì rào vỗ vào bờ cát. Với người dân Đà Nẵng chúng tôi, Hoàng Sa chưa bao giờ là một khái niệm xa xôi trên bản đồ địa lý. Hoàng Sa nằm trong hơi thở mặn mòi của gió,
trong những câu chuyện bà kể bên nôi, và trong cả những ánh mắt kiên trung của người lính già mỗi khi nhìn về chân trời phía Đông nơi mỗi sớm mai mặt trời đều mọc.
Trường ca này không chỉ là những con chữ có vần mà là tiếng lòng của một người con được nuôi dưỡng bởi cát trắng, sóng xanh, là lòng biết ơn vô hạn gửi đến những hùng binh năm xưa đã vào sinh ra tử để khẳng định chủ quyền của
đất nước vạn lời ca..
Năm 2025, khi hai tiếng Đặc khu Hoàng Sa chính thức vang lên, trái tim chúng tôi lại một lần nữa cũng rung theo mãnh liệt. Vị thế mới này không chỉ là sự thay đổi về hành chính, mà là lời khẳng định đanh thép với thế giới về một ý chí
không bao giờ lay chuyển. Nhà trưng bày Hoàng Sa đứng đó, lặng lẽ mà hùng hồn,là nơi chúng tôi tìm về để soi mình vào lịch sử, để thấy rằng mỗi tấc san hô, mỗi hạt cát vàng nơi đảo xa đều mang hình hài của Tổ quốc.
Hy vọng rằng, khi lật mở những trang thơ này, bạn sẽ cảm nhận được nhịp đập của biển cả trong lồng ngực mình. Để rồi chúng ta – những người con của hiện tại và tương lai – sẽ cùng nhau gìn giữ ngọn lửa tình yêu ấy, để Hoàng Sa mãi
mãi là một phần máu thịt vẹn nguyên, bất diệt của nước nhà.
Đà Nẵng, một ngày biển lặng 01/01/2026
