Tác giả: PHẠM TRI
PHẦN 1
TÔI VIẾT NHƯ MỘT CÁCH TRỞ VỀ
Tôi viết những dòng này khi đời đã đi qua tôi bằng đủ thứ dấu vết. Có những dấu vết hằn trên bàn tay, những vết xước của tình yêu, của cuộc đời. Có những dấu vết không nhìn thấy được, nhưng mỗi khi đêm xuống, chúng lại âm thầm nhói lên.
Tôi viết không phải để kể lể, cũng không để biện minh. Tôi viết như người ta mở lại một ngăn tủ cũ, nơi cất giữ những thứ tưởng đã quên mà thật ra chưa bao giờ mất. Ở đó có tuổi học trò, có bè bạn, có mối tình đầu, có những năm tháng lang thang hè phố, và có cả những “vết chém cuộc đời” đã làm nên con người tôi hôm nay.
NHỮNG THẰNG BẠN CỦA TÔI
1. Thằng Kiệt
Kiệt là thằng khiến tụi tôi nể nhất. Nó không ồn ào, không thích làm trung tâm, nhưng hễ có chuyện gì cần suy nghĩ, cả bọn đều quay sang nó. Kiệt học giỏi, đặc biệt là mấy môn cần logic. Nó hay ngồi trầm ngâm, chống cằm nhìn ra cửa sổ, như thể đầu óc lúc nào cũng chạy trước tụi tôi vài bước.
Có lần, tôi bị điểm kém, buồn bực muốn bỏ học. Kiệt kéo tôi ra gốc bàng sau trường, nói nhỏ:
– Mày mạnh mẽ mà, sao lại chịu thua mấy con số?
Lúc đó tôi không hiểu hết, nhưng câu nói ấy ở lại trong tôi rất lâu. Sau này, khi đời quăng tôi vào những ngã rẽ khắc nghiệt, tôi mới nhận ra: Kiệt là thằng dạy tôi cách đứng vững bằng suy nghĩ, chứ không chỉ bằng nắm đấm hay cái tôi đàn ông.
Kiệt rời trường với tấm bằng đẹp. Trong đám tụi tôi, ai cũng nghĩ nó sẽ đi xa nhất. Nó từng nói với tôi về những thành phố lớn, về sách vở, về một đời sống khác không quanh quẩn như xóm nhỏ của chúng tôi.
Kiệt rời trường với tấm bằng đẹp. Trong đám tụi tôi, ai cũng nghĩ nó sẽ đi xa nhất. Nó từng nói với tôi về những thành phố lớn, về sách vở, về một đời sống khác không quanh quẩn như xóm nhỏ của chúng tôi.
Nhưng đời không đi theo những sơ đồ mà Kiệt từng vẽ. Một biến cố gia đình buộc nó dừng lại. Tôi gặp Kiệt sau nhiều năm, trong một quán cà phê nhỏ. Nó vẫn trầm ngâm, nhưng ánh mắt đã mỏi.
– Có những giấc mơ, không chết. Chỉ là mình không còn đủ sức mang theo.
Câu nói ấy như một nhát cắt mỏng, nhưng sâu.
2. Thằng Hùng
Hùng là thằng to xác nhất đám. Đi tới đâu cũng như có gió theo sau. Nó cười lớn, cười vô tư, cười như chưa từng biết buồn là gì. Hùng đá banh hay, được nhiều đứa con gái để ý, nhưng lại rất thật thà.
Có lần Hùng bị oan vì một trò nghịch ngợm do Dũng bày ra. Tôi đứng ra nhận lỗi thay. Hùng chỉ nhìn tôi, không nói gì, nhưng chiều đó nó mua cho tôi ly nước mía, nói:
– Tao nợ mày.
Sau này, đời mỗi đứa một ngả, nhưng mỗi khi tôi mệt, tôi vẫn nhớ tiếng cười của Hùng. Nó nhắc tôi rằng đã có một thời, chúng tôi sống nhẹ nhõm đến vậy.
Hùng từng là trung tâm của mọi cuộc vui. Nhưng đời lấy đi của nó tiếng cười theo cách rất lặng. Một tai nạn, một chấn thương, rồi bóng đá rời xa nó.
Hùng từng là trung tâm của mọi cuộc vui. Nhưng đời lấy đi của nó tiếng cười theo cách rất lặng. Một tai nạn, một chấn thương, rồi bóng đá rời xa nó.
Lần cuối tôi gặp Hùng, nó cười, nhưng nụ cười gượng. Tôi hiểu: có những nỗi buồn đàn ông không nói ra.
3. Thằng Tân
Tân đi làm sớm. Nó nuôi gia đình, nuôi những trách nhiệm đến quá sớm. Có lần nó nói:
– Tao không chọn im lặng. Im lặng chọn tao.
Tôi không biết an ủi thế nào. Vì có những số phận, lời nói là thừa.
Tân ít nói. Nó không bao giờ xông lên phía trước, nhưng cũng không bao giờ bỏ lại ai phía sau. Trong những lần gây chuyện, Tân thường là đứa đứng cuối cùng, lặng lẽ dọn dẹp hậu quả.
Tôi quý Tân vì sự im lặng đó. im lặng nhưng không hèn nhát. Im lặng như đất, để người khác giẫm lên mà vẫn nuôi cây lớn.
Sau này, tôi gặp lại Tân một lần trên đường đời. Nó vẫn ít nói, nhưng ánh mắt đã khác – ánh mắt của người đã chịu đựng nhiều hơn tôi tưởng.
4. Thằng Dũng
Nếu không có Dũng, tuổi học trò của chúng tôi chắc sẽ bớt đi phân nửa những trận cười. Dũng là thằng chuyên nghĩ ra trò quậy phá. Từ giấu dép thầy, trèo rào, đến bày mưu trốn học.
Nhưng Dũng không xấu. Nó chỉ hiếu động, chỉ sợ sự tẻ nhạt. Dũng dạy tôi rằng tuổi trẻ mà không nghịch ngợm thì cũng giống như trời không gió.
Dũng lớn lên không chịu nổi khuôn khổ. Nó thử đủ thứ nghề, đủ thứ cuộc chơi. Có lúc tôi nghe tin nó dính vào những con đường tối.
Dũng lớn lên không chịu nổi khuôn khổ. Nó thử đủ thứ nghề, đủ thứ cuộc chơi. Có lúc tôi nghe tin nó dính vào những con đường tối.
Ngày gặp lại, Dũng gầy đi. Nó cười, nhưng ánh mắt tránh né.
– Tuổi trẻ của tụi mình, vui quá, nên tao tưởng đời cũng dễ vậy.
5. Thằng Mạnh
Mạnh nóng tính. Hễ ai đụng đến bạn bè là nó sẵn sàng lao vào. Có lần Mạnh đánh nhau vì bênh tôi. Cả hai bị phạt, nhưng Mạnh không hối hận.
– Anh em là phải vậy.
Câu nói đó theo tôi đến tận bây giờ. Giữa đời nhiều lọc lừa, tôi vẫn tin vào thứ tình nghĩa mộc mạc ấy.
Mạnh vẫn nóng tính, nhưng đời mài nó bớt sắc. Nó làm công việc nặng nhọc, sống tử tế. Có lần, nó giúp tôi qua một cơn khốn khó, không hỏi han gì.
Mạnh vẫn nóng tính, nhưng đời mài nó bớt sắc. Nó làm công việc nặng nhọc, sống tử tế. Có lần, nó giúp tôi qua một cơn khốn khó, không hỏi han gì.
– Anh em mà.
Vẫn câu nói cũ, nhưng nặng hơn rất nhiều.
MỐI TÌNH ĐẦU
DÀI NHƯ MỘT MÙA HẠ
DÀI NHƯ MỘT MÙA HẠ
Cô ấy học ban Pháp. Chúng tôi học ban Anh. Hai thế giới gần nhau, nhưng lúc đó tưởng xa vời.
Mối tình đầu của tôi bắt đầu bằng những ánh nhìn vụng trộm, những lần tim đập nhanh khi vô tình chạm mặt. Tôi mạnh mẽ trước đám bạn, nhưng trước cô, tôi vụng về như một đứa trẻ.
Có một buổi chiều mưa, chúng tôi đứng trú chung dưới mái hiên. Cô run vì lạnh. Tôi cởi áo khoác đưa cho cô, tay run hơn cả cô.
Chúng tôi không dám nói yêu. Chỉ nói chuyện tương lai. Nhưng chính sự ngập ngừng ấy làm mối tình đầu trở nên đẹp.
Ngày chia tay đến rất nhẹ. Không nước mắt, không lời hứa. Chỉ là từ đó, mỗi đứa đi một con đường.
Nhiều năm sau, tôi vẫn nhớ ánh mắt cô trong buổi chiều mưa ấy. Nó là cao trào dịu dàng nhất của tuổi trẻ tôi.
Sau đó tôi có gặp lại cô. Vẫn dáng người ấy, nhưng ánh mắt đã khác. Chúng tôi ngồi đối diện, nói chuyện rất chậm.
Sau đó tôi có gặp lại cô. Vẫn dáng người ấy, nhưng ánh mắt đã khác. Chúng tôi ngồi đối diện, nói chuyện rất chậm.
Không ai nhắc chuyện cũ, nhưng mọi im lặng đều đầy ắp kỷ niệm.
– Nếu ngày đó… – cô dừng lại.
Tôi lắc đầu. Có những chữ “nếu” không nên nói ra.
Chia tay, tôi đứng rất lâu. Tôi biết, mối tình đầu không cần tiếp tục. Nó chỉ cần được giữ nguyên.
NHỮNG VẾT CHÉM CUỘC ĐỜI
Rời trường, tôi bước ra đời với hai bàn tay trắng. Tôi lang thang trên hè phố, làm nghề cưa lộng gỗ. Mỗi nhát cưa như một nhát đời chém xuống.
Rồi tôi học sơn mài, học điêu khắc, tôi vẽ Pano, backround, thiết kế mẫu..nói chung là đủ thứ trên đời. Tôi gửi nỗi buồn vào từng công việc. Có những đêm, tôi ngồi một mình, ngơ ngẩn nghĩ về tuổi trẻ đã đi qua
Cuộc sống không cho tôi nhiều lựa chọn. Nhưng nó dạy tôi cách chịu đựng. Mỗi vết chém làm tôi đau, nhưng cũng làm tôi dày hơn.
Giờ đây, khi nhìn lại, tôi không tiếc những năm tháng ấy. Vì chính chúng đã làm nên tôi – một Phạm Trí từng là thằng học trò thích làm anh hùng, từng yêu rất trong, từng đau rất thật.
Nếu được quay lại, tôi vẫn sẽ sống như vậy. Vì tuổi trẻ, suy cho cùng, chỉ cần được sống hết mình là đủ.
HÈ PHỐ – NHỮNG NHÁT DAO CỦA ĐỜI
Tôi sống bằng đôi tay. Cưa lộng gỗ, mùi mùn cưa bám vào người. Mỗi ngày trôi qua như một khúc gỗ thô, phải đục đẽo rất lâu mới ra hình.
Có những đêm tôi ngủ bên hiên, nghe xe chạy, nghe đời đi ngang. Tôi từng muốn bỏ cuộc, từng thấy mình nhỏ bé.
Nhưng rồi tôi hiểu: đời chém tôi để tôi học cách đứng thẳng.
Nếu ai hỏi tôi có tiếc tuổi trẻ không, tôi sẽ nói không. Vì tuổi trẻ ấy, dù đầy vết xước, vẫn là phần đẹp nhất đời tôi.
Tôi là Phạm Trí. Tôi đã sống. Tôi đã yêu. Và tôi đã đi qua.
TRỞ VỀ – ĐỐI DIỆN CHÍNH MÌNH
Một buổi chiều, tôi quay lại con đường cũ dẫn vào trường. Cổng trường vẫn đó, chỉ có tôi là đã khác. Hàng bàng năm xưa vẫn đứng, thân cây sần sùi hơn, giống hệt tôi khi soi mình vào gương.
Tôi bước chậm, như sợ làm động ký ức. Sân trường vắng. Không còn tiếng cười ồn ào của tụi tôi, không còn những cú đá banh lạc hướng, không còn tiếng gọi nhau í ới. Chỉ có gió, và một khoảng lặng rất dài.
Tôi ngồi xuống bậc thềm. Ở đó, ngày xưa tôi từng ngồi chờ tan học, chờ một dáng áo trắng đi ngang. Mối tình đầu của tôi đã ở lại đây, trong một buổi chiều nào đó rất xa.
Tôi không tiếc. Tôi chỉ thấy lòng mình dịu lại.
ĐỘC THOẠI – NGƯỜI ĐÀN ÔNG SAU NHỮNG VẾT CHÉM
Có những đêm, tôi ngồi một mình trong xưởng gỗ, nhìn những tác phẩm chưa hoàn thiện. Gỗ giống đời người. Nếu không chịu đau vì dao, vì đục, nó mãi chỉ là khúc gỗ thừa.
Tôi từng oán trách số phận. Nhưng rồi tôi hiểu, chính những nhát chém đã cho tôi hình hài hôm nay. Tôi không thành công theo nghĩa người ta hay nói, nhưng tôi sống thật. Tôi không phản bội những gì mình tin.
Tôi vẫn nhớ đám bạn. Không phải ngày nào cũng gặp, nhưng mỗi đứa đều ở đâu đó trong tôi. Mỗi khi tôi đứng trước một quyết định khó, tôi lại nghe vang lên đâu đó tiếng cười của Hùng, ánh nhìn của Kiệt, sự im lặng của Tân, cái bông đùa của Dũng, và câu nói chắc nịch của Mạnh: “Anh em mà.”
KHÉP LẠI MÀ KHÔNG ĐÓNG LẠI
Phần hồi ký về một thời của tuổi trẻ này không có một cái kết tròn trịa. Vì đời tôi cũng vậy. Nó vẫn đang tiếp diễn, vẫn còn những khúc gỗ chưa kịp đẽo, những nỗi buồn chưa kịp gọi tên.
Nhưng nếu phải nói một điều sau tất cả, tôi sẽ nói rằng: tuổi trẻ không hứa hẹn cho ta bình yên, nó chỉ cho ta ký ức. Và chính ký ức ấy nuôi ta đi hết những đoạn đường dài nhất.
Tôi là Phạm Trí. Tôi đã đi qua tuổi học trò với tất cả những vụng dại và yêu thương. Tôi đã bước vào đời bằng đôi tay trần và một trái tim không chịu khuất phục.
Nếu có ai đó tình cờ đọc những dòng này, tôi mong họ hiểu: mỗi đời người đều đáng được kể lại, dù bằng giọng nói run rẩy nhất.
hết phần 1
